بیشتر نوشیدنیهای منوی کافی شاپ از یک پایه ساخته میشوند: شات اسپرسو. آب عصارهگیری را کم و زیاد کنید، به ریسترتو و لانگو میرسید؛ آب داغ اضافه کنید، آمریکانو میشود؛ شیر و فوم که بیاید، لاته و کاپوچینو و ماکیاتو و کورتادو و فلت وایت و موکا درست میشود. همه را در جدول زیر کنار هم گذاشتهایم.
جدول مقایسه انواع قهوه (حجمها و نسبتها تقریبیاند و از کافهای به کافه دیگر فرق میکنند)
| نوشیدنی | ترکیب | شیر | فوم | گرم یا سرد | حجم رایج |
|---|---|---|---|---|---|
| اسپرسو | عصاره غلیظ قهوه با آب داغ پرفشار | ندارد | فقط کرما | گرم | ۲۵ تا ۳۰ میلیلیتر |
| ریسترتو | همان مقدار قهوه با حدود نصف آب | ندارد | کرما | گرم | حدود ۲۰ میلیلیتر |
| لانگو | همان مقدار قهوه با حدود دو برابر آب | ندارد | کرما | گرم | ۵۰ تا ۷۰ میلیلیتر |
| آمریکانو | اسپرسو بهاضافه آب داغ | ندارد | کرمای کم | گرم؛ نسخه سرد: آیس آمریکانو | ۱ یا ۲ شات با ۳۰ تا ۴۷۰ میلیلیتر آب |
| لاته | اسپرسو با شیر بخارداده زیاد | زیاد (۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیلیتر) | لایه نازک | گرم؛ نسخه سرد: آیس لته | حدود ۲۳۰ میلیلیتر و بیشتر |
| کاپوچینو | اسپرسو، شیر و فوم، تقریباً یکسوم هر کدام | متوسط | ضخیم، دستکم ۱ سانتیمتر | گرم؛ نسخه سرد: فردو | ۱۵۰ تا ۱۸۰ میلیلیتر |
| فلت وایت | اسپرسو دوبل با شیر و میکروفوم نازک | متوسط (حدود ۱۳۰ میلیلیتر) | خیلی نازک، حدود ۵ میلیمتر | گرم | ۱۷۵ تا ۲۰۰ میلیلیتر |
| ماکیاتو | اسپرسو با کمی فوم شیر | خیلی کم (۱ تا ۲ قاشق چایخوری) | کم | گرم | یک شات بهاضافه کمی شیر |
| لاته ماکیاتو | شیر بخارداده که اسپرسو آرام رویش ریخته میشود | زیاد | زیاد | گرم | لیوان شیشهای بلند |
| کورتادو | اسپرسو با تقریباً همان مقدار شیر گرم | کم (حدود ۱ به ۱) | بدون کف | گرم | اندازه ثابتی ندارد |
| موکا | اسپرسو، شیر داغ و شکلات | زیاد | نازک یا خامه | گرم یا سرد | مثل لاته |
| آفوگاتو | یک اسکوپ بستنی وانیلی یا شیری با اسپرسو | ندارد (بستنی) | ندارد | سرد؛ بیشتر دسر | یک اسکوپ بستنی و یک شات |
| اسپرسو تونیک | اسپرسو روی تونیک و یخ | ندارد | ندارد | سرد | ۲۰۰ میلیلیتر تونیک و ۳۰ تا ۴۰ میلیلیتر اسپرسو |
| قهوه نیترو | قهوه دم سرد (کلدبرو) با گاز نیتروژن | ندارد | کف کرمی از گاز | سرد، بدون یخ | لیوان بلند |
فهرست مطالب
انواع قهوه از نظر روش تهیه
قبل از منوی کافه، یک دستهبندی کلیتر هم هست: اینکه آب چطور به پودر قهوه میرسد. از این نظر قهوه را چهار دسته میکنند. در روش جوشاندن، مثل قهوه ترک، پودر خیلی ریز با آب گرم میشود تا به جوش برسد. در روش خیساندن، مثل فرنچ پرس، پودر نسبتاً درشت چند دقیقه در آب داغ میماند و کلدبرو هم همین خیساندن است، فقط در آب سرد و چند ساعت. در روش صاف کردن، مثل دمی دستی و قهوهساز قطرهای، آب داغ با وزن خودش از روی پودر و فیلتر رد میشود. در روش فشار، آب را با فشار از پودر عبور میدهند و اسپرسو و موکاپات در این دستهاند. قهوه فوری دسته جدایی است: قهوه دمشدهای که با خشک کردن انجمادی یا پاششی پودر شده. ما اینجا سراغ نوشیدنیهایی میرویم که پایهشان اسپرسوست. دانهای که برای اسپرسو آسیاب میشود ممکن است عربیکا، روبوستا یا ترکیبی از هر دو باشد و ترکیبهای ما هم از همین دو گونه با درصدهای مختلف ساخته شدهاند.
انواع قهوه اسپرسو (بدون شیر)
اسپرسو
اسپرسو قهوه غلیظی است که از عبور آب داغ پرفشار از پودر ریز قهوه به دست میآید. استاندارد مؤسسه ملی اسپرسوی ایتالیا فشار آب ورودی را حدود ۹ بار (با یک بار بالا و پایین) میداند و حجم معمول هر شات ۲۵ تا ۳۰ میلیلیتر است. روی شات تازه لایهای از کف متراکم قهوهای مینشیند که اسمش کرماست. شات تکی، دوبل و سهتایی را به ترتیب با حدود ۷، ۱۴ و ۲۱ گرم پودر میگیرند و ایتالیاییها به شات دوبل «دوپیو» میگویند. اسپرسوی خالص را در فنجان کوچک سرو میکنند؛ در ایتالیا وقتی «un caffè» سفارش میدهید، همین را معمولاً ایستاده پشت پیشخوان مینوشند. بقیه نوشیدنیهای اسپرسویی همه با یک یا چند شات قهوه شروع میشوند.
قهوه ریسترتو
ریسترتو در ایتالیایی یعنی کوتاهشده. همان مقدار پودر یک شات معمولی را با حدود نصف آب عصاره میگیرند و نوشیدنی حدود ۲۰ میلیلیتری به دست میآید. ترکیبهای تلخ بیشتر در انتهای عصارهگیری وارد فنجان میشوند و ریسترتو زودتر قطع میشود؛ برای همین طعمش را فشردهتر، شیرینتر و کمتلختر از اسپرسوی معمولی توصیف میکنند. ویکیپدیای انگلیسی میگوید اگر ریسترتو را با شیر یا آب رقیق کنید، نوشیدنی کمتلختری با طعم اسپرسوی پررنگتر میگیرید. در خانه، ریسترتو یعنی همان دوز پودر با آب کمتر: شات را وقتی قطع کنید که حجمش به حدود نصف شات معمولی رسیده باشد. اگر اسپرسو را غلیظ و کمحجم دوست دارید، ریسترتو مال شماست.
قهوه لانگو
لانگو یعنی بلند و درست برعکس ریسترتوست: همان مقدار پودر را با حدود دو برابر آب عصاره میگیرند. شات معمولی ۱۸ تا ۳۰ ثانیه طول میکشد و ۲۵ تا ۳۰ میلیلیتر میشود، ولی لانگو ممکن است تا یک دقیقه طول بکشد و به ۵۰ تا ۷۰ میلیلیتر برسد. ترکیبهای طعمی با سرعتهای متفاوت حل میشوند، پس لانگو فقط اسپرسوی رقیقشده نیست و طعمش با شات معمولی فرق دارد. فرانسویها به آن «کافه آلونژه» میگویند. با دستگاه خانگی، وقتی شات به حجم معمول رسید، بگذارید آب بیشتری از همان پودر رد شود تا حجم حدوداً دو برابر شود. اگر اسپرسوی خالص برایتان زیادی غلیظ است و نمیخواهید آب جداگانه اضافه کنید، لانگو را امتحان کنید.
آمریکانو
آمریکانو اسپرسویی است که با آب داغ رقیق شده. قدرتش نزدیک قهوه دمی است، ولی طعمش با آن یکی نیست. یک یا دو شات با ۳۰ تا ۴۷۰ میلیلیتر آب، پس اندازهاش خیلی متغیر است. فرقش با لانگو این است که آب بعد از عصارهگیری اضافه میشود، نه از خود پودر. داستان معروفی هست که سربازان آمریکایی در جنگ جهانی دوم اسپرسو را رقیق میکردند تا به قهوه آشنای خودشان برسند، ولی این روایت هیچوقت تأیید نشده. اگر ترتیب را برعکس کنید، یعنی اسپرسو را روی آب داغ بریزید، اسمش «لانگ بلک» میشود که کرمای بیشتری نگه میدارد. نسخه سردش را پایینتر، کنار نوشیدنیهای سرد آوردهایم.
نوشیدنیهای اسپرسو با شیر
نوشیدنیهای شیری در سه چیز با هم فرق دارند: مقدار شیر، ضخامت فوم و ترتیب ریختن. به شیر بخارداده با حبابهای خیلی ریز میکروفوم میگویند. فوم ضخیم و هوادار هم همان کلاهک کاپوچینوست.
لاته
لاته یا کافه لاته یعنی «قهوه و شیر»؛ یک یا دو شات اسپرسو با شیر بخارداده زیاد و لایه نازکی میکروفوم. شیرش ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیلیتر است و در لیوان حدود ۲۳۰ میلیلیتری یا بزرگتر سرو میشود، پس طعم قهوه در آن ملایم است. لته آرت، همان طرح قلب و برگ روی سطح، بیشتر روی لاته دیده میشود. با شیر سرد و یخ آیس لته میشود و با سیروپ کارامل یا وانیل، لته طعمدار. مواد و نسبتها و روش درست کردن لته با دستگاه و بدون دستگاه را جداگانه نوشتهایم.
کاپوچینو
کاپوچینو از لاته کوچکتر است و در روش سنتی تقریباً یکسوم اسپرسو، یکسوم شیر و یکسوم فوم دارد. کل نوشیدنی ۱۵۰ تا ۱۸۰ میلیلیتر است و در قوانین مسابقات جهانی باریستا، فومش باید دستکم ۱ سانتیمتر ضخامت داشته باشد. اسمش را از رنگ ردای راهبان کاپوچین گرفته و در ایتالیا بیشتر صبحها نوشیده میشود. معمولاً رویش پودر کاکائو یا دارچین میپاشند. حجمش به فلت وایت نزدیک است، اما فلت وایت فقط لایه نازکی میکروفوم دارد و کاپوچینو کلاهکی ضخیم از فوم. راز ساختنش هوادهی طولانیتر شیر است؛ مراحل را در مطلب کاپوچینو با دستگاه اسپرسو ساز قدم به قدم نوشتهایم.
ماکیاتو
ماکیاتو در ایتالیایی یعنی «لکهدار»: یک شات اسپرسو که کمی شیر کفدار رویش ریختهاند؛ در یکی از دستورها فقط ۵ تا ۱۰ گرم، یعنی یک تا دو قاشق چایخوری، با دمای ۶۰ تا ۶۶ درجه. اسمش به همین لکه کوچک شیر روی اسپرسو اشاره دارد. بین نوشیدنیهای شیری، ماکیاتو از همه کمتر شیر دارد و طعمش به اسپرسوی خالص نزدیک است. لاته ماکیاتو حساب جدایی دارد: اول شیر بخارداده را در لیوان بلند میریزند و بعد اسپرسو، معمولاً نصف شات یا کمتر، آرام رویش میآید تا لایهها دیده شوند. تفاوتها و روش تهیه را در مطلب قهوه ماکیاتو ببینید.
کورتادو
کورتادو نوشیدنیای اسپانیایی است و اسمش از فعل cortar به معنای «بریدن» یا رقیق کردن میآید. اسپرسو را با تقریباً همان مقدار شیر گرم رقیق میکنند تا ترشیاش کم شود؛ شیر بخار میخورد ولی کف نمیکند. کورتادو اندازه و لیوان ثابتی ندارد و نسبتش هم از جایی به جای دیگر عوض میشود. مثلاً «گالائو» پرتغالی حدود یک سهم اسپرسو و سه سهم شیر دارد و در «کورتادیتو» کوبایی به جای شیر معمولی شیر عسلی (شیر تغلیظشده شیرین) میریزند. نسخهای به اسم «جبرالتار» هم هست که در لیوانی به همین نام، حدود ۱۳۵ میلیلیتری، با ۶۰ میلیلیتر اسپرسو و حدود ۷۵ میلیلیتر شیر سرو میشود. مقایسهاش با ماکیاتو و فلت وایت را در مطلب قهوه کورتادو آوردهایم.
قهوه فلت وایت
فلت وایت اسپرسو با شیر بخارداده و لایه خیلی نازکی میکروفوم است. اسمش، یعنی «سفید تخت»، به همین فوم نازک برمیگردد. یکی از توصیفهای رایج، اسپرسو دوبل حدود ۵۰ میلیلیتری با حدود ۱۳۰ میلیلیتر شیر و لایه فوم حدود ۵ میلیمتری است. در استرالیا معمولاً در فنجان سرامیکی ۲۰۰ میلیلیتری و در نیوزیلند در فنجان حدود ۱۷۵ میلیلیتری سرو میشود. نسبت اسپرسو به شیر در فلت وایت از لاته بیشتر است و برخلاف کاپوچینو فوم ضخیم ندارد. استرالیا و نیوزیلند هر دو آن را اختراع خودشان میدانند و اولین اشاره مستند استرالیایی به آن مال سال ۱۹۸۳ است.
موکا
موکا یا کافه موکا نسخه شکلاتی لاته است: اسپرسو و شیر داغ، بهاضافه شکلات و شیرینکننده که معمولاً پودر کاکائو و شکر یا سس شکلات است. رویش کف شیر یا خامه زدهشده میریزند. شکلات و شکر دارد و از لاته شیرینتر است، پس اگر تلخی قهوه را دوست ندارید، موکا را امتحان کنید. اسمش از بندر مخا در یمن آمده که از قرن شانزدهم تا نوزدهم بازار مهم تجارت قهوه بود. در ایتالیا نوشیدنی نزدیکی به اسم «ماروکینو» هم هست که با اسپرسو، سس شکلات، شیر و کاکائو درست میشود. ترکیب و ریشه نام و طرز تهیه موکا را در مطلب موکا چیست نوشتهایم.
نوشیدنیهای سرد و خاص
بیشتر نوشیدنیهای بالا نسخه سرد هم دارند: آیس لته، آیس موکا یا فردو کاپوچینوی یونانی که اسپرسو روی یخ با فوم شیر سرد است. آیس آمریکانو هم اسپرسوست با آب خنک و یخ، بدون شیر و شکر؛ طرز تهیه و نسخههای رایجش را در مطلب قهوه امریکانو ببینید. چند نوشیدنی هم از اول برای سرو سرد ساخته شدهاند.
قهوه آفوگاتو
آفوگاتو در ایتالیایی یعنی «غرقشده در قهوه». ریشه دقیق این دسر معلوم نیست و واژهاش از ۱۹۸۸ در فرهنگهای انگلیسی ثبت شده. یک اسکوپ بستنی شیری یا وانیلی را معمولاً در لیوان بلندی با ته باریک میگذارند و یک شات اسپرسوی داغ رویش میریزند تا بستنی در اسپرسو آب شود. ایتالیاییها آن را دسر حساب میکنند، ولی کافههای بیرون از ایتالیا اغلب در بخش نوشیدنیها میآورندش. آفوگاتو را با قاشق میخورند، یا وقتی بستنی آب شد با نی مینوشند. گاهی کنارش بیسکوییت میگذارند و بعضی کافهها به جای اسپرسو هات چاکلت رویش میریزند.
اسپرسو تونیک
اسپرسو تونیک ترکیب اسپرسو و تونیک است؛ تونیک نوشابه گازداری است که کینین در آن حل شده. رواج جهانیاش را به رُستری Koppi در هلسینگبوری سوئد نسبت میدهند. در دستوری که Perfect Daily Grind از باریستاهای این نوشیدنی نقل کرده، لیوان حدود ۲۲۷ میلیلیتری را با یخ پر میکنند، حدود ۲۰۰ میلیلیتر تونیک میریزند و ۳۰ تا ۴۰ میلیلیتر اسپرسو را آخر کار آرام رویش میریزند تا کف نکند و لایه بماند. برش لیمو اختیاری است. باریستاهایی که در همان گزارش از تجربهشان گفتهاند، برای این نوشیدنی اسپرسوهای میوهای و ترشمزه مثل قهوههای اتیوپی، کنیا و کلمبیا را ترجیح میدهند.
قهوه نیترو و روش تهیه آن
قهوه نیترو همان قهوه دم سرد (کلدبرو) است که به آن گاز نیتروژن تزریق کردهاند. حبابهای نیتروژن از حبابهای دیاکسید کربن ریزترند و بافتی کرمی و کفی کرمرنگ روی لیوان میسازند. نیترو را سرد ولی بدون یخ سرو میکنند، چون یخ کف را خراب میکند. این نوشیدنی از اوایل دهه ۲۰۱۰ در آمریکا رواج پیدا کرد و سه مرحله دارد:
- دم سرد: قهوه با آسیاب متوسط رو به درشت در آب با دمای اتاق یا در یخچال خیس میخورد. ویکیپدیا زمانش را ۱۲ تا ۲۴ ساعت مینویسد و انجمن ملی قهوه آمریکا (NCA) حدود ۱۲ ساعت.
- صاف کردن: قهوه را از صافی ریز و پارچه یا فیلتر کاغذی رد میکنند. این عصاره را میتوانید با آب سرد به نسبت ۱ به ۱ رقیق کنید.
- گاز زدن: در کافه، کلدبرو را در مخزن تحت فشار (کگ) با نیتروژن ترکیب میکنند و از شیر مخصوص سرو میکنند. در خانه، بعضی دستورها سیفون خامهزن و کپسول گازش را به کار میبرند: یک کپسول، ۳۰ ثانیه تکان دادن و ریختن در لیوانی که کمی کج نگه داشتهاید.
کدام قهوه را سفارش بدهم؟ (راهنمای انتخاب)
جواب به ذائقه خودتان برمیگردد. ما نوشیدنیها را بر اساس سه سؤال ساده دسته کردهایم: چقدر تلخی میخواهید، چقدر شیر، و سرد یا گرم.
| اگر این را میخواهید | اینها را امتحان کنید |
|---|---|
| طعم قهوه پررنگ، بدون شیر، حجم کم | اسپرسو، ریسترتو |
| بدون شیر ولی حجم بیشتر و ملایمتر | آمریکانو، لانگو، لانگ بلک |
| کمی شیر، طعم قهوه غالب | ماکیاتو، کورتادو، فلت وایت |
| شیری و ملایم | لاته؛ اگر کف دوست دارید، کاپوچینو |
| شیرین | موکا، لاته کارامل یا وانیل |
| دسر | آفوگاتو |
| سرد و سبک برای تابستان | آیس آمریکانو، اسپرسو تونیک، قهوه نیترو، آیس لته |
کافئین نوشیدنیهای اسپرسویی به تعداد شات بستگی دارد، نه به شیر یا آب. کلینیک مایو کافئین یک شات ۳۰ میلیلیتری را حدود ۶۳ میلیگرم و یک فنجان ۲۳۷ میلیلیتری قهوه دمی را حدود ۹۶ میلیگرم تخمین میزند. یعنی اسپرسو در هر میلیلیتر غلیظتر است، ولی یک لیوان قهوه دمی ممکن است از آمریکانو یا لاته یکشات کافئین بیشتری داشته باشد. کلدبرو هم اگر طولانی دم بکشد، شاید در هر میلیلیتر از قهوه داغ دمشده کافئین بیشتری داشته باشد. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) مصرف روزانه تا حدود ۴۰۰ میلیگرم را برای بیشتر بزرگسالان سالم معمولاً بیخطر میداند. در بارداری، شیردهی، بیماری یا مصرف دارو، مقدار مناسب را از پزشک بپرسید.
برای درست کردن هر کدام در خانه، این وسایل را لازم دارید:
| نوشیدنی | وسیله اصلی | جایگزین بدون دستگاه |
|---|---|---|
| اسپرسو، ریسترتو، لانگو | دستگاه اسپرسو | جایگزین دقیقی ندارد؛ موکاپات قهوه غلیظ نزدیکی میدهد |
| آمریکانو و آیس آمریکانو | دستگاه اسپرسو و آب داغ یا یخ | قهوه موکاپات با آب |
| لاته، کاپوچینو، فلت وایت | دستگاه با نازل بخار | قهوه غلیظ و شیری که با فرنچ پرس، شیشه یا کفساز دستی کف کرده |
| موکا | مثل لاته، بهاضافه کاکائو یا شکلات | قهوه غلیظ، شیر داغ و پودر هات چاکلت یا کاکائو |
| کلدبرو و نیترو | ظرف دربدار و صافی؛ برای نیترو سیفون یا کگ | کلدبرو بدون گاز |
اگر تازه شروع کردهاید، از یک نوشیدنی شیری مثل لاته شروع کنید و کمکم شیر را کم کنید: لاته، کاپوچینو، فلت وایت، کورتادو و آخر سر ماکیاتو. اینطوری تلخی اسپرسو را قدم به قدم میشناسید.
سؤالات متداول
انواع قهوه در کافی شاپ کداماند؟
در منوی کافی شاپها معمولاً نوشیدنیهای بر پایه اسپرسو را میبینید: اسپرسو، ریسترتو، لانگو، آمریکانو، لاته، کاپوچینو، ماکیاتو، کورتادو، فلت وایت و موکا. کنارشان نسخههای سرد مثل آیس آمریکانو و آیس لته و نوشیدنیهای خاص مثل آفوگاتو، اسپرسو تونیک و کلدبرو هم پیدا میشود.
انواع قهوه اسپرسو با شیر کداماند؟
از شیر کم به زیاد: ماکیاتو، کورتادو، فلت وایت، کاپوچینو، لاته و لاته ماکیاتو. موکا هم لاتهای است که شکلات دارد.
انواع قهوه سرد کداماند؟
آیس آمریکانو، آیس لته، آیس موکا، فردو کاپوچینو، اسپرسو تونیک، کلدبرو و قهوه نیترو. آفوگاتو هم سرد است، ولی بیشتر دسر حسابش میکنند.
انواع قهوه تلخ کداماند؟
نوشیدنیهایی که شیر و شکر ندارند: اسپرسو، ریسترتو، لانگو، آمریکانو و لانگ بلک. تلخی به نوع قهوه و نحوه عصارهگیری هم بستگی دارد؛ ریسترتو با اینکه غلیظ است، معمولاً از اسپرسوی معمولی کمتلختر توصیف میشود.
اسم انواع قهوه اسپرسو چه معنایی دارد؟
بیشتر اسمها ایتالیاییاند و خود نوشیدنی را توصیف میکنند: ریسترتو یعنی کوتاهشده، لانگو یعنی بلند، دوپیو یعنی دوبل، لاته یعنی شیر، ماکیاتو یعنی لکهدار و آفوگاتو یعنی غرقشده. کاپوچینو از رنگ ردای راهبان کاپوچین آمده و موکا از بندر مخا در یمن. کورتادو اسپانیایی است و از فعل «بریدن» میآید. آمریکانو هم در ایتالیایی یعنی قهوه آمریکایی.
برای نوشیدنیهای اسپرسویی چه قهوهای بخرم؟
قهوهای که برای دستگاه اسپرسو آسیاب شده باشد، یا اگر آسیاب دارید، دانه کامل. در صفحه پودر قهوه اسپرسو ترکیبها و قهوههای تکخاستگاهی را که با آسیاب اسپرسوساز میفروشیم کنار هم گذاشتهایم. اگر بیشتر لاته و کاپوچینو درست میکنید، ترکیب ۸۰ درصد عربیکای ما را برای نوشیدنیهای ترکیبی با شیر در نظر گرفتهایم. برای اسپرسوی خالص کمتلخ، تلخی دو ترکیب ۱۰۰ درصد عربیکای ما «کم» و «خیلی کم» است و اگر فنجانی تلخ و پرکافئین میخواهید، کافئین ترکیب ۳۰ درصد عربیکا «خیلی زیاد» است.
منابع
- Espresso، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Espresso
- Ristretto، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Ristretto
- Lungo، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Lungo
- Caffè Americano، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Caffè_Americano
- Latte، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Latte
- Latte art، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Latte_art
- Cappuccino، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Cappuccino
- Caffè macchiato، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Caffè_macchiato
- Latte macchiato، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Latte_macchiato
- Cortado، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Cortado
- Flat white، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Flat_white
- Caffè mocha، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Caffè_mocha
- Mocha, Yemen، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Mocha,_Yemen
- Caffè (Coffee in Italy)، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Caffè
- Affogato، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Affogato
- List of coffee drinks، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_coffee_drinks
- Coffee preparation، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Coffee_preparation
- Instant coffee، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Instant_coffee
- Cold brew coffee، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Cold_brew_coffee
- National Coffee Association، Cold brew coffee: https://www.aboutcoffee.org/brewing/cold-brew-coffee/
- Tonic water، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Tonic_water
- Perfect Daily Grind، What Is Espresso Tonic?: https://perfectdailygrind.com/۲۰۲۱/۰۸/what-is-espresso-tonic/
- MasterClass، What Is Nitro Cold Brew?: https://www.masterclass.com/articles/what-is-nitro-cold-brew
- Mayo Clinic، Caffeine content for coffee, tea, soda and more: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/in-depth/caffeine/art-۲۰۰۴۹۳۷۲
- FDA، Spilling the Beans: How Much Caffeine is Too Much?: https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/spilling-beans-how-much-caffeine-too-much