قهوه کورتادو نوشیدنی کوچکی از اسپرسو و شیر گرم است که تقریباً به اندازه خود اسپرسو شیر دارد و کفش کم است. اسمش از فعل اسپانیایی cortar به معنی «بریدن» آمده، چون شیر تندی اسپرسو را میشکند. معمولاً در لیوان شیشهای کوچک سرو میشود.
فهرست مطالب
کورتادو چیست؟ (کورتادو یعنی چه؟)
کورتادو اسپرسویی است که با تقریباً همان مقدار شیر گرم «بریده» شده تا اسیدیتهاش کمتر حس شود. نوشیدنیای اسپانیایی است و در همه جای اسپانیا پیدا میشود. کلمه کورتادو صفت مفعولی فعل cortar است که اینجا معنی رقیق کردن میدهد. این اسم فقط مال اسپانیا نیست؛ در کشورهای اسپانیاییزبان و پرتغالیزبان هم به قهوهای میگویند که با کمی شیر بریده شده. شیر کورتادو گرم و بخارداده است، ولی برخلاف خیلی از نوشیدنیهای ایتالیایی کفدار و حجیم نمیشود.
ویکیپدیا یادآوری میکند که نسبت اسپرسو و شیر در کورتادو از جایی به جای دیگر فرق میکند. پس «تقریباً برابر» را یک راهنمای کلی بدانید، نه قانون دقیق.
کورتادو در کشورهای دیگر
- کوبا (کورتادیتو): یک شات ۳۰ میلیلیتری اسپرسو که معمولاً با شیر عسلی (شیر تغلیظشده شیرین) داغ رقیق میشود و در لیوان مخصوصی با پایه و دسته فلزی سرو میشود.
- پرتغال: نسخه مشابهش را پینگادو یا گاروتو مینامند.
- آمریکا: اسم «جیبرالتار» از سانفرانسیسکو آمده و به لیوان ۱۳۵ میلیلیتری گیبرالتار شرکت Libbey اشاره دارد که این نوشیدنی را در آن سرو میکنند.
- نسخه شیر عسلی: کورتادویی که با شیر عسلی درست میشود، اسمهایی مثل «کورتادو کندنسادا» یا «بومبون» هم دارد.
ترکیبات قهوه کورتادو
| جزء | مقدار رایج | توضیح |
|---|---|---|
| اسپرسو | دو شات (دوبل)؛ گاهی یک شات | Methodical Coffee کورتادوی معمول را دوشاته توصیف میکند |
| شیر | تقریباً همحجم اسپرسو؛ حدود ۶۰ میلیلیتر برای دوبل | گرم و بخارداده، نه کفدار |
| کف شیر | کم یا هیچ | کفی کمتر از کاپوچینو |
| شیرینکننده | اختیاری | در نسخه کوبایی، شیر عسلی |
| لیوان | حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ میلیلیتر | لیوان شیشهای کوتاه، مثل گیبرالتار |
نتیجه فنجان کوچکی است که طعم قهوه در آن غالب میماند. شیر فقط تیزی و اسیدیته اسپرسو را نرم میکند و بافتش را صافتر میکند. اگر اسپرسوی خالص برایتان تند است و لاته را هم زیادی شیری میدانید، کورتادو را امتحان کنید.
کدام قهوه برای کورتادو؟
شیر کورتادو کم است و شخصیت قهوه زیرش پنهان نمیماند؛ هر قهوهای انتخاب کنید، مستقیم در فنجان حسش میکنید. برای فنجانی ملایم با ترشی کم، ترکیب ۱۰۰ درصد عربیکا تجاری ما را امتحان کنید: اسیدیتهای یادآور سیب زرد و نارنگی با شدت متوسط، تلخی کاکائومانند کم، و روش دمآوریای که برایش پیشنهاد میکنیم اسپرسوست. اگر تلخی و طعم کاکائو و شکلات را بیشتر دوست دارید، ترکیب ۸۰ درصد عربیکا با «تلخی متوسط و یادآوری دانههای کاکائو» یا ترکیب ۵۰ درصد عربیکا با «تلخی متوسط رو به بالا و یادآور شکلات» به سلیقهتان نزدیکترند. در فوژانا عددی که در نام هر ترکیب آمده پروفایل طعمی آن را نشان میدهد، نه نسبت دقیق وزنی. اگر هنوز نمیدانید کدام را دوست دارید، هر دو سمت را یک بار با همین دستور کورتادو امتحان کنید.
طرز تهیه کورتادو
این مقادیر بر پایه دستور Methodical Coffee است. بعد از بار اول، مقدار شیر را با ذائقه خودتان تنظیم کنید.
با دستگاه اسپرسو
- دو شات اسپرسو (حدود ۶۰ میلیلیتر) را مستقیم در یک لیوان شیشهای کوچک بگیرید. برای این کار قهوهای با آسیاب مخصوص اسپرسوساز لازم دارید که گزینههایش را در صفحه خرید قهوه اسپرسو گذاشتهایم.
- حدود ۱۲۰ میلیلیتر شیر سرد در پارچ بریزید. Methodical Coffee همین مقدار را پیشنهاد میکند، هرچند فقط حدود نصفش به لیوان میرسد.
- شیر را با نازل بخار کاملاً گرم کنید، ولی دنبال کف نباشید. شیر داغ و صاف میخواهید، نه شیر حجیم کاپوچینو. Methodical Coffee دمای حدود ۶۰ درجه سانتیگراد را پیشنهاد میکند.
- حدود ۶۰ میلیلیتر شیر را آرام روی اسپرسو بریزید تا لیوان پر شود و فوراً سرو کنید.
بدون دستگاه
بدون دستگاه اسپرسو کورتادوی واقعی درنمیآید، ولی نسخه خانگی نزدیکی میشود ساخت. به جای اسپرسو یک قهوه غلیظ بریزید؛ موکاپات یا ایروپرس برای این کار خوباند.
- حدود ۶۰ میلیلیتر قهوه غلیظ دم کنید. Methodical Coffee مینویسد یک دوبل اسپرسو حدود ۲۰ گرم قهوه آسیابشده لازم دارد؛ برای قهوه غلیظ هم همین مقدار را در نظر بگیرید.
- حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ میلیلیتر شیر را روی حرارت ملایم گرم کنید تا به حدود ۶۰ درجه برسد، بدون اینکه بجوشد.
- با همزن برقی کوچک یا با بالا و پایین بردن پیستون فرنچپرس، کف خیلی کمی روی شیر بسازید.
- حدود ۶۰ میلیلیتر از شیر را روی قهوه بریزید.
طعمش با کورتادوی کافه یکی نیست، چون قهوه موکاپات و ایروپرس از نظر فنی اسپرسو حساب نمیشوند. ولی نسبت شیر و قهوه همان است و حالوهوای کورتادو را دارد.
کورتادو در برابر لاته
کورتادو و لاته هر دو از اسپرسو و شیر بخارداده درست میشوند و فرق اصلیشان مقدار شیر است.
| نوشیدنی | مقدار شیر | کف | لیوان رایج |
|---|---|---|---|
| کورتادو | تقریباً هماندازه اسپرسو | کم یا بدون کف | حدود ۱۳۵ میلیلیتر |
| لاته | چند برابر اسپرسو | لایه نازک | حدود ۲۳۰ میلیلیتر |
لاته با شیر بیشترش نرمتر و شیریتر است و طعم قهوه در آن ملایمتر. کورتادو کوچکتر و پرقهوهتر است. اگر نوشیدنی لایهای با شیر بیشتر میخواهید که اسپرسو بعد از شیر به لیوان اضافه شود، سراغ لاته ماکیاتو بروید. کورتادو را کنار کاپوچینو و فلت وایت و بقیه در جدول انواع نوشیدنیهای قهوه گذاشتهایم.
سؤالات متداول
کورتادو یعنی چه؟
کورتادو در اسپانیایی یعنی «بریدهشده». در قهوه به اسپرسویی میگویند که با کمی شیر گرم رقیق شده تا تندیاش کم شود.
کورتادو و لاته چه فرقی دارند؟
کورتادو تقریباً به اندازه اسپرسو شیر دارد و کفش کم است. لاته چند برابر اسپرسو شیر و لایه نازکی کف دارد و در لیوان بزرگتری سرو میشود، پس ملایمتر و شیریتر است.
ترکیبات قهوه کورتادو چیست؟
اسپرسو، معمولاً دوبل، و تقریباً همان مقدار شیر گرم بخارداده با کف کم. شکر اختیاری است و در نسخه کوبایی به جای شیر معمولی شیر عسلی میریزند.
کالری قهوه کورتادو چقدر است؟
کورتادوی دوشاته با حدود ۶۰ میلیلیتر شیر پرچرب و بدون شکر حدود ۴۰ کیلوکالری دارد. این عدد را با دادههای وزارت کشاورزی آمریکا (USDA) حساب کردهایم: شیر پرچرب حدود ۶۱ و اسپرسو حدود ۹ کیلوکالری در هر ۱۰۰ گرم. شکر یا شیر عسلی این عدد را بالا میبرد.
کورتادو رژیمی چیست؟
دستور رسمیای به اسم کورتادوی رژیمی وجود ندارد. اگر کالری برایتان مهم است، کورتادو را بدون شکر و با شیر کمچرب درست کنید. کورتادو خاصیت لاغری ندارد و برای برنامه غذایی خاص باید با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
کافئین کورتادو چقدر است؟
به تعداد شات بستگی دارد. در جدول کلینیک مایو، هر شات اسپرسوی ۳۰ میلیلیتری حدود ۶۳ میلیگرم کافئین دارد، پس کورتادوی دوشاته حدود ۱۲۶ میلیگرم. اگر به کافئین حساس هستید، باردارید یا دارو مصرف میکنید، مقدار مصرف را با پزشک هماهنگ کنید.
منابع
- Cortado، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Cortado
- Methodical Coffee، What Is a Cortado and How Do You Make One: https://methodicalcoffee.com/blogs/coffee-culture/what-is-a-cortado-and-how-do-you-make-one
- Latte، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Latte
- Moka pot، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/Moka_pot
- Mayo Clinic، Caffeine content for coffee, tea, soda and more: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/in-depth/caffeine/art-۲۰۰۴۹۳۷۲
- داده USDA برای شیر پرچرب (NDB ۱۲۱۱) از ReciPal: https://www.recipal.com/ingredients/۲۶۳-nutrition-facts-calories-protein-carbs-fat-milk-whole-۳-۲۵-milkfat-without-added-vitamin-a-and-vitamin-d
- داده USDA برای اسپرسو (NDB ۱۴۲۱۰) از ReciPal: https://www.recipal.com/ingredients/۱۷۷۶۳۷-nutrition-facts-calories-protein-carbs-fat-beverages-coffee-brewed-espresso-restaurant-prepared