نویسنده: مدیر سایت فوژانا | تاریخ انتشار: ۲۲ شهریور ۱۴۰۴ | آخرین بهروزرسانی: ۲۶ آبان ۱۴۰۵
پاسخ کوتاه: برای یک لیوان قهوه فرانسه (حدود ۲۵۰ میلیلیتر) حدود ۱۵ تا ۱۷ گرم قهوه آسیاب درشت را در فرنچ پرس بریزید، آب حدود ۹۳ تا ۹۶ درجه اضافه کنید، حدود ۴ دقیقه صبر کنید، پیستون را آرام پایین بدهید و قهوه را همان لحظه در فنجان بریزید.
فهرست مطالب
قهوه فرانسه چیست؟
در ایران «قهوه فرانسه» معمولاً به قهوهای گفته میشود که پودرش در آب داغ دم میکشد و بعد صاف میشود؛ همان قهوه فرنچ پرس یا قهوهساز دمی. این نام به نوع خاصی از دانه اشاره نمیکند و با هر دانهای میشود آن را درست کرد. نتیجه، نوشیدنیای رقیقتر و حجیمتر از اسپرسوست که در لیوان یا ماگ نوشیده میشود.
اگر میخواهید فرنچ پرس را با بقیه روشها مقایسه کنید، مقاله روشهای دمآوری قهوه در خانه را ببینید.
فرنچ پرس چیست و چه مزایایی دارد؟
فرنچ پرس (French Press) ظرفی استوانهای با یک پیستون و صافی فلزی توری است. به آن «کافتیر» (Cafetière)، «پرس قهوه» و «کافی پلانجر» (Coffee Plunger) هم میگویند. روش کارش دمآوری غوطهوری (Immersion) است: پودر قهوه چند دقیقه کامل در آب داغ میماند و بعد پیستون، تفاله را به ته ظرف میفرستد.
طرحهای اولیه این دستگاه در قرن نوزدهم در فرانسه ثبت شدند. نسخهای که صافی را با فنر به دیواره ظرف میچسباند، کار دو طراح میلانی به نامهای جولیو مونتا و آتیلیو کالیمانی بود که در سال ۱۹۲۹ در آمریکا ثبت شد.
- بدنه پر و بافت غنی: صافی فلزی برخلاف فیلتر کاغذی روغنهای قهوه و ذرات بسیار ریز را عبور میدهد. همین، بدنه سنگینتر و بافت مخملی قهوه فرانسه را میسازد.
- سادگی: به برق و فیلتر کاغذی نیاز ندارد.
- کنترل کامل: درشتی آسیاب، دمای آب، زمان دم و نسبت قهوه به آب دست خودتان است.
یک نکته سلامت هم دارد: کلینیک مایو میگوید قهوهای که بدون فیلتر کاغذی درست شود، مثل قهوه فرنچ پرس، با افزایش اندکی در کلسترول همراه بوده است. اگر کلسترول بالا دارید، درباره مقدار مصرف با پزشک صحبت کنید.
مواد و ابزار لازم
- فرنچ پرس با صافی سالم: بدنه دوجداره دما را بهتر نگه میدارد.
- قهوه تازهرُست: بهتر است دانه را درست قبل از دم آسیاب کنید.
- آسیاب درشت: اگر آسیاب ندارید، قهوه را با گزینه آسیاب مخصوص فرنچ پرس سفارش دهید.
- آب تصفیهشده، ترازو، تایمر و قاشق چوبی.
نسبت قهوه به آب و دما
نسبت رایج برای فرنچ پرس حدود ۱ به ۱۵ تا ۱ به ۱۶ است، یعنی برای هر گرم قهوه ۱۵ تا ۱۶ گرم (تقریباً همان میلیلیتر) آب. Coffee or Die همین را به شکل ۶۰ تا ۷۰ گرم قهوه برای هر لیتر آب نوشته و ویکیپدیا حدود ۳۰ گرم قهوه برای ۵۰۰ میلیلیتر آب را پیشنهاد میکند. انجمن ملی قهوه آمریکا (NCA) بازه گستردهتر ۱ به ۱۰ تا ۱ به ۱۶ را آورده است؛ نسبت کمتر یعنی قهوه غلیظتر.
دمای آب حدود ۹۳ تا ۹۶ درجه سانتیگراد مناسب است. اگر دماسنج ندارید، آب را به جوش بیاورید و حدود ۳۰ ثانیه صبر کنید. آسیاب باید درشت باشد، تقریباً هماندازه نمک درشت. توضیح کامل اندازه ذرات برای هر روش را در مقاله درجه آسیاب قهوه بخوانید.
| یک نفر | دو نفر | |
|---|---|---|
| قهوه (آسیاب درشت) | ۱۵ تا ۱۷ گرم | ۳۰ تا ۳۳ گرم |
| آب | ۲۵۰ میلیلیتر | ۵۰۰ میلیلیتر |
| دمای آب | حدود ۹۳ تا ۹۶ درجه سانتیگراد | |
| زمان دم | حدود ۴ دقیقه (۳ دقیقه حداقل) | |
طرز تهیه قهوه فرانسه با فرنچ پرس (مرحلهبهمرحله)
- آسیاب کردن: دانه را درشت آسیاب کنید. پودر خیلی ریز از صافی رد میشود، پیستون را سفت میکند و قهوه را تلخ میکند.
- گرم کردن ظرف: کمی آب داغ در فرنچ پرس و فنجان بریزید و بعد خالی کنید تا دما هنگام دم پایین نیاید.
- ریختن پودر: قهوه آسیابشده را ته ظرف بریزید.
- شکوفایی (Bloom): فقط آنقدر آب بریزید که روی پودر را بپوشاند و ۳۰ تا ۴۵ ثانیه صبر کنید تا گاز دیاکسید کربن خارج شود.
- ریختن بقیه آب: باقی آب را یکنواخت اضافه کنید.
- هم زدن: حدود یک دقیقه بعد از شروع، لایهای از پودر روی سطح جمع میشود. آن را با قاشق چوبی آرام هم بزنید.
- دم کشیدن: درپوش را بگذارید، پیستون را بالا نگه دارید و صبر کنید تا زمان به حدود ۴ دقیقه برسد. بعضی باریستاها با آسیاب درشت تا ۶ یا ۸ دقیقه هم دم میکنند.
- پایین دادن پیستون و سرو: پیستون را آرام و یکنواخت پایین بدهید. اگر سفت شد، کمی بالا بکشید و دوباره فشار دهید. قهوه را بلافاصله در فنجان یا پارچ دیگری بریزید؛ ماندن قهوه روی تفاله استخراج را ادامه میدهد و طعم را تلخ و گس میکند.
طرز تهیه قهوه فرانسه بدون فرنچ پرس
اصل قهوه فرانسه دم کشیدن پودر در آب و جدا کردن تفاله است، پس بدون فرنچ پرس هم میشود آن را درست کرد.
روی گاز یا در قوری
- آب را در کتری یا شیرجوش به جوش بیاورید، از روی شعله بردارید و حدود ۳۰ ثانیه صبر کنید.
- پودر قهوه درشت را به همان نسبت جعبه دستور در قوری یا شیرجوش بریزید و آب را رویش اضافه کنید.
- بگذارید حدود ۴ دقیقه بماند. در این مدت ظرف را دوباره روی شعله نگذارید؛ جوشیدن، قهوه را تلخ میکند.
- با پشت قاشق تفاله را به ته ظرف فشار دهید و قهوه را از صافی ریز چای یا فیلتر کاغذی رد کنید.
کمی تفاله بیشتری در فنجان میماند، ولی طعم به قهوه فرنچ پرس نزدیک است.
با قهوهساز برقی دمی (مثل مدلهای دلونگی)
در قهوهسازهای برقی دمی، از جمله مدلهای دلونگی، آب داغ از روی پودر داخل فیلتر رد میشود. برای آنها آسیاب متوسط مناسبتر است؛ مقدار را طبق دفترچه دستگاه و از نسبت حدود ۱ به ۱۵ تا ۱ به ۱۶ شروع کنید. قهوه این دستگاهها به دلیل فیلتر، شفافتر و کمبدنهتر از قهوه فرنچ پرس است.
قهوه فرانسه با شیر
قهوه فرانسه را میشود با شیر هم نوشید. راه ساده این است که قهوه را کمی غلیظتر درست کنید و شیر گرم را به اندازه دلخواه اضافه کنید. با خود فرنچ پرس هم میشود شیر را کفدار کرد:
- شیر را تا حدود ۶۰ درجه گرم کنید و فرنچ پرس تمیز را حداکثر تا نیمه پر کنید، چون حجم شیر هنگام کف کردن تقریباً دو برابر میشود.
- پیستون را حدود ۱۰ تا ۱۵ بار سریع بالا و پایین ببرید، درست زیر سطح شیر.
- وقتی شیر غلیظ و براق شد، آن را روی قهوه بریزید.
تفاوت قهوه فرانسه و اسپرسو
| ویژگی | قهوه فرانسه (فرنچ پرس) | اسپرسو |
|---|---|---|
| روش | غوطهوری پودر در آب داغ، بدون فشار | عبور آب داغ با فشار از پودر فشرده |
| آسیاب | درشت | ریز |
| زمان | حدود ۴ دقیقه | چند ده ثانیه |
| حجم سرو | لیوان یا ماگ | شات کوچک |
| غلظت و بافت | رقیقتر، با بدنه پر و کمی تهنشین | بسیار غلیظ، با کرما |
| کافئین (طبق کلینیک مایو) | قهوه دمکرده: حدود ۹۶ میلیگرم در ۲۳۷ میلیلیتر | حدود ۶۳ میلیگرم در ۳۰ میلیلیتر |
قهوه فرانسه کافئین بیشتری دارد یا اسپرسو؟
اسپرسو در هر میلیلیتر کافئین بسیار بیشتری دارد، ولی یک لیوان قهوه دمکرده به دلیل حجم زیاد در مجموع کافئین بیشتری از یک شات اسپرسو دارد. این عددها تقریبیاند و به دانه، مقدار پودر و زمان دم بستگی دارند. اگر به کافئین حساس هستید، مقدار مصرف را با پزشک هماهنگ کنید.
نکات حرفهای و اشتباهات رایج
| اشتباه | نتیجه | راهحل |
|---|---|---|
| آسیاب خیلی ریز | پیستون سفت، تلخی، رسوب زیاد در فنجان | آسیاب درشت مخصوص فرنچ پرس |
| زمان دم خیلی کوتاه | قهوه آبکی و ترش، عطر کم | تایمر و حداقل ۳ دقیقه دم |
| ماندن قهوه روی تفاله | تلخی و گسی | ریختن قهوه در فنجان بلافاصله بعد از پرس |
| آب جوش یا آب خیلی سرد | استخراج نامتعادل | آب حدود ۹۳ تا ۹۶ درجه |
| گرم نکردن ظرف | افت دما و دم ناقص | گرم کردن فرنچ پرس و فنجان با آب داغ |
| آب با بوی کلر | طعم ناخوشایند | آب تصفیهشده |
- هر بار یک متغیر را تغییر دهید: یک بار زمان دم، بار بعد درشتی آسیاب؛ وگرنه نمیفهمید کدام اثر داشته است.
- قهوه تازه آسیاب کنید: پودر آسیابشده عطرش را زودتر از دانه از دست میدهد.
تمیز کردن و نگهداری فرنچ پرس
- بعد از هر بار استفاده: تفاله را خالی کنید و ظرف و پیستون را با آب گرم بشویید. برای استفاده روزانه همین کافی است.
- تفاله را در سینک نریزید: روغن تفاله در لولهها جمع میشود و آنها را میگیرد. تفاله را در سطل زباله تر یا کمپوست بریزید.
- شستوشوی کامل هفتگی: اگر هر روز از فرنچ پرس استفاده میکنید، هفتهای یک بار صافی را باز کنید و توری و فنر آن را جداگانه بشویید؛ تفاله در لابهلای این قطعات جمع میشود.
- خشک کردن کامل: قطعات را بعد از خشک شدن کامل سوار کنید و فرنچ پرس را با درِ نیمهباز در جای خشک نگه دارید.
- بازبینی صافی: توری خم یا پاره را عوض کنید.
کدام قهوه برای فرنچ پرس مناسب است؟
هر قهوهای را میشود با فرنچ پرس دم کرد و انتخاب به سلیقه شما بستگی دارد. قهوههای ۱۰۰ درصد عربیکا و تکخاستگاه، عطر و اسیدیته میوهای را واضحتر نشان میدهند و ترکیبهایی که روبوستا دارند، قهوهای تلختر و پرتنتر میدهند که با شیر هم خوب است. در فوژانا میتوانید قهوه را با گزینه آسیاب «فرنچ پرس» سفارش دهید تا با درشتی مناسب این دستگاه آسیاب شود. فهرست انواع قهوه فرانسه را در فروشگاه ببینید.
سؤالات متداول
قهوه فرانسه چیست؟
قهوهای که پودرش چند دقیقه در آب داغ دم میکشد و بعد صاف میشود، معمولاً با فرنچ پرس یا قهوهساز دمی. این نام به روش تهیه اشاره دارد، نه به نوع دانه.
طرز تهیه قهوه فرانسه با فرنچ پرس برای یک نفر چگونه است؟
طبق جعبه دستور بالا: ۱۵ تا ۱۷ گرم پودر درشت، ۲۵۰ میلیلیتر آب ۹۳ تا ۹۶ درجه، ۴ دقیقه دم و بعد پرس و سرو فوری.
قهوه فرانسه کافئین بیشتری دارد یا اسپرسو؟
در مجموع یک لیوان قهوه دمکرده؛ طبق کلینیک مایو حدود ۹۶ میلیگرم در ۲۳۷ میلیلیتر در برابر حدود ۶۳ میلیگرم در یک شات ۳۰ میلیلیتری اسپرسو.
طرز تهیه قهوه فرانسه بدون دستگاه چگونه است؟
پودر درشت را در قوری یا شیرجوش بریزید، آبی را که تازه از جوش افتاده رویش اضافه کنید، حدود ۴ دقیقه صبر کنید و قهوه را از صافی ریز یا فیلتر کاغذی رد کنید.
قهوه فرانسه با شیر چطور درست میشود؟
قهوه را کمی غلیظتر دم کنید و شیر گرم اضافه کنید. برای شیر کفدار، شیر حدود ۶۰ درجه را تا نیمه فرنچ پرس بریزید و پیستون را ۱۰ تا ۱۵ بار سریع بالا و پایین ببرید.
فرنچ پرس چیست؟
ظرفی با پیستون و صافی فلزی برای دمآوری غوطهوری؛ پودر قهوه در آب داغ میماند و بعد پیستون تفاله را به ته ظرف میفرستد.
جمعبندی
آسیاب درشت، نسبت و دمای جعبه دستور و دم حدود ۴ دقیقه نقطه شروع است؛ بعد هر بار فقط یک متغیر را تغییر دهید تا به طعم دلخواهتان برسید.
منابع
- French press، ویکیپدیای انگلیسی: https://en.wikipedia.org/wiki/French_press
- National Coffee Association، French Press: https://www.aboutcoffee.org/brewing/french-press/
- Coffee or Die، The Science of French Press: https://www.coffeeordie.com/article/french-press-science
- Trade Coffee، French press coffee brewing guide: https://www.drinktrade.com/blogs/how-to/french-press-coffee-brewing-guide
- Coffeeness، How to Clean a French Press: https://www.coffeeness.de/en/how-to-clean-a-french-press/
- Mayo Clinic، Caffeine content for coffee, tea, soda and more: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/in-depth/caffeine/art-۲۰۰۴۹۳۷۲
- Mayo Clinic، Coffee and health: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/expert-answers/coffee-and-health/faq-۲۰۰۵۸۳۳۹
- Tasting Table، Froth milk with a French press: https://www.tastingtable.com/۲۱۸۶۱۳۴/no-expensive-appliances-milk-froth-french-press/
- Chowhound، French press style coffee without a coffee maker: https://www.chowhound.com/۱۹۱۳۱۱۳/how-to-make-coffee-without-coffee-maker-french-press-style
آخرین بهروزرسانی: ۲۶ آبان ۱۴۰۵